SDG 15: Harelbeke beschermt, herstelt en bevordert alle vormen van leven in de stad

Facility

Groendienst

Verhouding werklast-middelen

Elk jaar wordt het onderhoud van nieuwe stukken groen overgedragen naar de stadsdiensten. Het is de bedoeling om het bestaande en nieuwe groen zo lang mogelijk te onderhouden en te beheren met de bestaande mensen en middelen.

Het aantal personeel op de formatie voor de groendienst bedraagt maximum 35,5. Hiervan is 2 + 3,5 + 0,5 (Leiewerken) VTE geoutsourcet in 2020. Dit is een uitbreiding van 3,5 VTE in 2020 ten opzichte van 2019.

In 2020 heeft één werknemer de organisatie verlaten, deze werd vervangen door een nieuwe vakvrouw.

Gedurende het jaar hadden we gemiddeld 35,5 VTE ter beschikking (inclusief outsourcing).

Overdracht van te onderhouden groen naar de stadsdiensten

In 2020 werd het equivalent van 0,72 voltijdse arbeidskrachten overgedragen (o.a. Leiewerken).  Om dit nieuw groen te kunnen beheren hebben we in 2020 geen extra VTE aangeworven, wel 0,5 geoutsourcet.   Om dit nieuwe groen te kunnen beheren zonder uitbreiding van de personeelsformatie wordt jaarlijks:

  • geïnvesteerd in machines en materiaal
  • bijgestuurd in technieken (zie verder)
  • geïnvesteerd in opleidingen. In 2020:
    - 2 personen: Opleiding kettingzagen ECS 3 (INVERDE);
    - 2 personen: Opleiding liergebruik bij moeilijke vellingen (INVERDE);
    - 2 personen: Opleiding kettingzagen ECS 1 (INVERDE);
    - 6 personen: Opleiding kettingzagen ECS 2 (INVERDE).

Heraanleg (plantseizoen 19-20)

Naast ‘nieuw’ groen werden ook heel wat bestaande plantsoenen en aanplantingen gerenoveerd of opgefrist in eigen regie. Op het ganse grondgebied en in quasi elke wijk werd actie ondernomen: 

  • 186 hoogstammige en meerstammige bomen, meestal in maat 16-18 met kluit;
  • 4000 heesters, dit zowel met blote wortel als in container;
  • 6 870 vaste planten en siergrassen;
  • 12 230 bloembollen.

Alles samen voor een oppervlakte van 900 m² (vaste planten) + 1200 m² (heesters).

Aanplantingen/ projecten die een speciale vermelding verdienen:

  • Aanleg pluktuin Koeksken;
  • Heraanleg omgeving sporthal Dageraad;
  • Realisatie groene speelplaats School Zuid;
  • Wadi/ speelzone Isengrijnstraat;
  • Straatbomenomvorming Stijn Streuvelsstraat;
  • Heraanleg plantvakken en bomen Venetiëlaan;
  • Heraanleg plantvakken met bomen Deerlijksesteenweg;
  • Volledig up tot date zetten van alle aanplantingen van de laatste 6 jaar.

De aanplantingen hebben diverse doelstellingen en uitgangspunten: het verfraaien van het straatbeeld, arbeidsintensieve beplantingen reduceren, het versterken van ecologie en diversiteit, het versterken van de ecosysteemdiensten van ons stadsgroen en uiteraard ook het pesticidenvrij kunnen beheren van onze plantsoenen.

Machines

Er werden verschillende bestaande versleten machines vervangen. De belangrijkste nieuwe aankopen zijn een trommelmaaier voor een efficiënter maaibeheer van onze extensieve grasvelden, een doorzaaimachine om onze sportvelden plaatselijk te herstellen, een nieuwe tractor voor de sportdienst (vervanging) én een kooimaaier voor een kwalitatief beheer van de grachten. Ook werden opnieuw in functie van het beperken van CO2-uitstoot én het verhogen van de ergonomie een accusnoeischaar aangekocht.

Bomenbeheer

Ons bomenbestand wordt jaar na jaar kwalitatiever qua eindbeeld en conditie. Het systematisch vervangen van onze arbeidsintensieve eindbeelden, de zogenoemde snoeivormen zoals kandelaberen, om mooiere, gezondere en waardevollere bomen te verkrijgen die daarenboven veel minder onderhoud vergen.

In 2020 werden de doelstellingen en acties uit het bomenbeheerplan nagestreefd en uitgevoerd.  Volgende boombeheerwerkzaamheden werden uitgevoerd in eigen regie:

  • Begeleidingssnoei: 977 bomen
    Dit aantal zal de komende jaren dalen doordat achterstallige begeleidingssnoei wegvalt. Binnen enkele jaren komen we wel op een kantelpunt waarbij deze aantallen terug zullen stijgen door het positief saldo van aanplanten vs. rooien.
    Onderhoudssnoei: 8 bomen
  • Kandelaberen/knotten: 686 bomen
    Dit aantal zal eveneens dalen aangezien gekandelaberde bomen stelselmatig vervangen worden door onderhoudsarme bomen die kunnen uitgroeien tot volwassen bomen: = minder werk + stijgende ruimtelijke kwaliteit!

     

Onderhoudssnoei: 113 bomen door aannemer

Dit aantal zal geleidelijk stijgen in de toekomst door het stijgend aantal correct beheerde bomen die uitgroeien tot grotere volwassen bomen.

Extensieve grasvelden

Klassieke intensieve grasvelden zijn als het ware groene woestijnen; een bloemenrijk extensief grasland daarentegen biedt massaal kansen aan fauna en flora. In het kader van het verhogen van de biodiversiteit werd de vorige jaren het extensief graslandbeheer stelselmatig uitgebreid. In 2020 deden we een extra inspanning; na inventarisatie en analyse van de huidige situatie werd onderzocht waar we extra extensieve grasvelden konden realiseren. Dit resulteerde in een stijging van 25 000 m² naar 75 000 m²!

Begraafplaatsen

Er werd maximaal ingezet op het omvormen naar ecologisch beheer.  Daarbij werden er:

  • op alle begraafplaatsen zones gemaakt waar extensief grasbeheer werd toegepast.
  • op alle begraafplaatsen stroken afgeplagd die dan werden ingezaaid met eenjarige en meerjarige bloemenmengsels.
  • takkenwallen geplaatst op Bavikhove Nieuw en Hulste.

Ook werd er een campagne opgestart rond ecologisch beheer ('Groen, dat is onze manier van doen') om de bezoekers te informeren en te sensibiliseren.

In Hulste werden er 14 kelders ontknekeld, uitgebroken en opnieuw opgevuld met teelaarde. Op deze vrijgekomen zones werden er 700 vaste planten/heesters en 5 bomen aangeplant. Dit zorgt voor een groener aanzicht op de begraafplaats.

 Op Harelbeke Oud werd het groenscherm verder uitgebreid, dit jaar was de kant Wolvenstraat aan de beurt. 

Aan de bestaande ommuring werden 210 klimplanten aangeplant en waar nodig werden er op de muur draadnetten bevestigd. Ook is er op Harelbeke Oud nog een inboet geweest van de middengang, Er werd in totaal 490 lavendel aangeplant. 

Op Harelbeke Nieuw zijn we van start gegaan met de studie voor de uitbreiding van de begraafplaats.

Er werden in juni op al onze begraafplaatsen in totaal 110 zerken weggenomen naar aanleiding van het beëindigen van de concessie.

Sportvelden en grasmaaien

In totaal worden zestien natuurgrasvelden beheerd door de groendienst; 10 op sportsite De Mol, 2 in Stasegem, 3 in Hulste en 1 in Bavikhove.

Vijftien voetbalvelden werden geregenereerd (egaliseren met zanderige teelaarde) en doorgezaaid (met 4500 kg graszaad), vier daarvan werden diepverlucht met vertidrainmachine om de water- en luchthuishouding te verbeteren.

Acht velden werden eveneens gemaaifreesd in functie van verwijderen ongewenste vegetatie én regenereren van het wortelpakket. Vijf velden werden bezand, twaalf velden kregen dressbewerking (incl. 320 ton teelaarde om uit te vlakken) en elf velden werden geschudfreesd.

Alle sportvelden op grondgebied Harelbeke worden in eigen regie gemaaid, bemest, beregend en hersteld volgens de noden.
Oppervlakte = 116.384 m²

Gegevens gazon en andere grasvelden:

  • Intensief gemaaide grasvelden: 216.750 m²
  • Extensief gemaaide grasvelden: 75.000 m²

Diversen

Er werden opnieuw takkenwallen aangelegd of bestaande werden gerestaureerd.

Het pesticidenvrije verhaal werd in Harelbeke in 2020 volgehouden en versterkt. Om de onkruidgroei in bestaande beplantingen te beheersen wordt onkruid soms manueel gewied, maar meestal gemaaid. Door het maaien wordt een lage stabiele vegetatielaag verkregen waarbij lage onkruiden de overhand nemen op de hogere storingsonkruiden.

Onkruid op verhardingen is natuurlijk een ander verhaal. In Harelbeke wordt deze onkruidgroei beheerst met de geïntegreerde methode. Dit is de combinatie van een mechanische en thermische techniek. Het loof wordt weggeborsteld en nieuw opkomend loof behandeld met heet water.

Om ons ecologisch beheer in de verf te zetten én te duiden werd in 2020 een campagne opgestart, nl. ‘Groen, dat is onze manier van doen’. Via ludieke slogans op bordjes verspreid door de stad wordt reclame gemaakt voor takkenwallen, bloemenweides, dood hout, grindgazonpaden (begraafplaatsen) en insectenhotels. Een persbericht dat gretig opgepikt werd, versterkte de boodschap.

VVOG

Voor onze inspanningen in 2020 ontvingen we van VVOG (Vereniging voor Openbaar Groen) terug drie bloemensymbolen en twee bijensymbolen.

Ook diende we 3 projecten in voor de Openbaar Groen Awards:

  • Voortuinen AHA: 1e laureaat categorie ‘Omgevingsgroen’ + labels ‘Zonder is Gezonder’ én ‘Waterproof’.
  • Evangeliestraat: 3e laureaat categorie ‘Laanbeplanting’ + labels ‘Zonder is Gezonder’ én ‘Waterproof’.
  • Harlemboislaan: 4e laureaat categorie ‘Speelgroen’.

Iets waar we als voltallig team zeer trots mogen op zijn!

Wegenis

De afdeling wegenis staat in voor diverse opdrachten en herstellingen op het openbaar domein. De ploeg wegenis bestaat uit 8 werknemers: ploeg metsers 5, smidse 2, onderhoudsman 1.  In 2020 waren er geen wijzigingen in personeelssamenstelling.

In 2020 hebben we 671 meldingen en opdrachten gekregen. De opdrachten zijn divers: putten in wegdek, verzakkingen, aanpassingen en herstellingen verkeerssignalisatie, wegmarkering, herstelling en vernieuwing voetpaden, plaatsen straatmeubilair, aanleg petanqueplein,… De meldingen worden verdeeld over de verschillende ploegen: 100 voor de ploeg wegenis (voetpaden); 175 puntherstellingen; 214 voor de smidse; 87 voor de klusjesman (koudasfalt, passieve wegverlichting, etc.).

Er werden 2076 m² nieuwe voetpaden in eigen regie hersteld.

De ploeg heeft volgende werken uitgevoerd aan gebouwen: herstel vloeren, voegwerken en aanpassingen in klassen van schoolgebouwen.

Door corona werden er een 5-tal weken geen vernieuwingen van voetpaden in eigen regie uitgevoerd, dit wegens materiaalgebrek (problemen met productie en leveringen).