Logo, wapenschild en vlag

Logo

Met het logo wil de stad herkenbaar naar buiten komen. Alle brieven, enveloppes, stickers, vlaggen, gadgets ... van de stad Harelbeke zijn bedrukt met het logo. De lichtblauwe kleur verwijst naar het water in onze stad: de Gavers, de Leie en het kanaal Bossuit-Kortrijk. De blauwe stip staat symbool voor samenhorigheid: Harelbeke vormt samen met de deelgemeenten één geheel.

Wapenschild

Het wapenschild van Harelbeke wordt in de boeken over heraldiek als volgt omschreven: 'in zilver een keper van keel, het schild getopt met een stedekroon met vijf torens van goud'. Het schild zelf is dus zilver van kleur met daarin een rode keper. Erbovenop staan vijf goudkleurige torens.

Bavikhove

In Bavikhove, deelgemeente van Harelbeke, was op het einde van de 18de eeuw Robert-Marie van Lens, erfmaarschalk van West-Vlaanderen, heer van Ooigem en Bavikhove. De familie had een gevierendeeld schild van goud en van sabel, dat het wapen werd van de gemeente Bavikhove.

Hulste

De heerlijkheid Hulste behoorde lange tijd aan de familie van der Gracht. De 'Wet der dorpen Hulste en Schiervelde' werd in 1719 vernieuwd door "Messire Louis-Thomas Le Sage, heer van Hulste, Schiervelde en Landregem". Diens wapen inspireerde het gemeentewapen van Hulste, nu deelgemeente van Harelbeke: 'van zilver met keper van lazuur, vergezeld van drie slangen van hetzelfde, getopt met een zilveren helm, getralied, gehecht en omboord van goud met dekkleden van zilver en lazuur, met ringen van dezelfde kleuren'. 

Vlag

De vlag van Harelbeke wordt zo omschreven: 'rood met een geel kruis, in iedere hoek vergezeld van vijf gele penningen, schuinkruisgewijze geplaatst'. Met andere woorden: de achtergrondkleur is rood met daarop een geel kruis. In de vier hoeken staan vijf gele bollen kruisgewijs afgebeeld.
De stad Constantinopel (nu Istanboel in Turkije) had deze heraldiek in haar wapenschild. Boudewijn II van Courtenay (gestorven in 1272), heer van Harelbeke, werd in 1240 Latijns keizer van Constantinopel gekroond. Door de durf die hij toonde bij de verovering van Constantinopel mocht Harelbeke als enige gemeente in Vlaanderen het wapenschild van Constantinopel gebruiken in haar vlag. 

Enige historische uitleg over het wapenschild en de vlag (excuus voor de moeilijke woorden!):

Tijdens de XIVe eeuw voerde Harelbeke een wapen van goud met keper van keel en een uitgeschulpte zoom van zilver. Gailliard zegt dat de stad als wapen had van zilver met keper van keel, maar dat Boudewijn van Vlaanderen, keizer van Constantinopel, haar toestond het wapen van Constantinopel te voeren. Hij voegde erbij dat de markgraaf van 'Arlebeke' een gegeerd schild voerde van goud en lazuur uit acht stukken met een wapenschild van keel over het geheel - d.i. het oorspronkelijke wapen van de graven van Vlaanderen, die volgens de legende afstammen van de eerste heren van Harelbeke - en dat zijn strijdkreet "Haerlebecque" was.

Jan van Harlebeke, heer van Lembeke, Wakken en Deerlijk, gebruikte in 1365 en in 1377 een schild met een keper met uitgetande zoom.

De burggraaf of kastelein van Harelbeke werd steeds beschouwd als een der eerste baronnen van Vlaanderen. Deze burggraven voerden een banier gegeerd van goud en van lazuur uit zestien stukken, met een schildje van keel over het geheel. De bijzondere zegels van de stad Harelbeke dragen in 1542, 1547, 1676, 1789 een schild met een kruis vergezeld van 20 bezanten; de bezanten van het zegel van 1436 en van dit van 1789 waren elk beladen met een kruisje.

Uit: Wapenboek van de provinciën en gemeenten van Belgie - 1955.

De gemeentelijke wapens behoren tot het openbaar domein. Geen enkele privaatrechtelijke persoon mag zich het gebruik ervan toeëigenen op louter individuele basis. De aanwending van deze wapens voor reclamedoeleinden, fabrieksmerken of politieke doeleinden is niet toegestaan. Alleen de gemeente mag over haar wapen beschikken met dien verstande dat ze het niet mag vervreemden. De gemeenteraad beschikt over het eigendomsrecht van het gemeentelijk wapen en oordeelt of het gebruik door derden al dan niet toegestaan is.
Een logo is een beeldmerk of embleem dat dienst doet als formeel herkenningsteken van een organisatie en dat op briefpapier of andere documenten wordt aangebracht als onderdeel van de officiële huisstijl van een bestuur. Het is daardoor een vorm van een gemeentewapen. Daarom is het evident dat de richtlijnen opgenomen in de ministeriële omzendbrief dd. 21 december 1994 BA-2001/12 over het gebruik van het gemeentewapen ook van toepassing zijn op het logo. 
Het logo wordt nog beschermd door twee andere rechtsmiddelen:
- de auteurswet (de wet van 30 juni 1994 betreffende het auteursrecht en de naburige rechten): de kunstenaar van een logo heeft auteursrechten. Hij alleen heeft het recht om te reproduceren, te bewerken en mee te delen. Hij kan zich verzetten tegen iedere vorm van verminking, misvorming of andere wijziging aan dit werk. Hij kan de vermogensrechten wel overdragen ingevolge zijn arbeidsovereenkomst, zijn statuut of een bestelling. leder geval moet apart bekeken worden;
- de deponering van de tekening bij het Benelux merkenbureau (de wet van 19 maart 1962) indien de gemeente dit gedaan heeft. Overtredingen van de rechten van de gemeente moeten beslecht worden door de bevoegde rechtbank. Indien de gemeente weigert een vordering in te spannen dan mogen twee burgers dit namens de gemeente doen (art 194 Gemeentedecreet).